ISO 26000 Sosyal Sorumluluk Yönetim Sistemi

ISO 26000 Sosyal Sorumluluk Yönetim Sistemi programı, kuruluşların kararlarının ve faaliyetlerinin topluma ve çevreye etkisinden nasıl sorumlu tutulacağını tarif eden ISO 26000:2010 rehber standardını ele alan 120 saatlik bir eğitimdir. Standart; şirketler, kamu kurumları, dernekler ve vakıflar dahil her tür ve ölçekteki kuruluş için yazılmıştır. Sosyal sorumluluğu bağış ya da tek seferlik kampanya olarak değil, kuruluşun günlük karar alma biçimine yerleşen bir davranış olarak tanımlar.

Programın başında netleştirilmesi gereken bir nokta vardır: ISO 26000 bir şartlar standardı değildir ve belgelendirme amacıyla kullanılmaz. "Yönetim sistemi" ifadesi burada, standardın önerdiği ilke ve konuların kuruluşun yönetim süreçlerine sistemli biçimde yerleştirilmesini anlatır. Bu bilgiler sürdürülebilirlik raporu hazırlayan ekiplerde, kurumsal iletişim ve insan kaynakları birimlerinde, tedarik zinciri etiği üzerine çalışan satın alma ekiplerinde ve sivil toplum kuruluşlarıyla ortak proje yürüten yöneticilerin işinde kullanılır.

Eğitim İçeriği

1. Sosyal Sorumluluğu Anlamak

• Sosyal sorumluluk kavramının tarihsel gelişimi ve sürdürülebilir kalkınma ile ilişkisi
• Standardın bölüm yapısı: kapsam, terimler, kavrayış, ilkeler, paydaşlar, temel konular, bütünleştirme
• Etki alanı (sphere of influence) ve kuruluşun sorumluluk sınırı
• Rehber standart ile belgelendirilebilir standart arasındaki fark

2. Yedi Sosyal Sorumluluk İlkesi

• Hesap verebilirlik ve şeffaflık
• Etik davranış
• Paydaş çıkarlarına saygı
• Hukukun üstünlüğüne ve uluslararası davranış normlarına saygı
• İnsan haklarına saygı

3. Sorumluluğu Tanımak ve Paydaş Katılımı

• Kuruluş, toplum ve paydaşlar arasındaki üç yönlü ilişki
• Paydaşların belirlenmesi ve önceliklendirilmesi
• Paydaş katılımı yöntemleri: görüşme, anket, danışma toplantısı, ortak çalışma grubu
• Konuların önemliliğinin (materyalite) değerlendirilmesi
• Paydaş beklentileri ile toplumun daha geniş beklentileri arasındaki farkın gözetilmesi

4. Yedi Temel Konu

• Kurumsal yönetişim ve insan hakları: durum tespiti, suç ortaklığından kaçınma, ayrımcılık
• Çalışma uygulamaları: istihdam ilişkileri, çalışma koşulları, sosyal diyalog, iş sağlığı ve güvenliği
• Çevre: kirliliğin önlenmesi, kaynak kullanımı, iklim değişikliği, doğal yaşamın korunması
• Adil işletme uygulamaları: yolsuzlukla mücadele, adil rekabet, değer zincirinde sorumluluk
• Tüketici konuları ile toplum katılımı ve kalkınma

5. Sosyal Sorumluluğu Kuruluşa Yerleştirmek

• Kuruluşun özellikleri ile temel konular arasındaki bağın kurulması
• Öncelik belirleme ve eylem planı hazırlama
• Yönetişim yapısına, politikalara ve iç kurallara yansıtma
• Çalışanlarda farkındalık ve yetkinlik geliştirme

6. İletişim, Güvenilirlik ve Gözden Geçirme

• Sosyal sorumluluk iletişiminin nitelikleri: eksiksiz, anlaşılır, dengeli, doğru, zamanında
• Raporlama ve paydaşlara geri bildirim
• Güvenilirliği artırma yolları ve çıkar çatışmalarının yönetimi
• Performansın izlenmesi, gözden geçirilmesi ve iyileştirilmesi; göstergelerin paydaşlarla birlikte seçilmesi
• Gönüllü girişimler ve diğer raporlama çerçeveleriyle ilişki

Bu Eğitimle Neler Yapabilirsiniz?

• Kuruluşunuzun paydaş haritasını çıkarıp her paydaş grubu için uygun katılım yöntemini seçebilirsiniz.
• Yedi temel konuyu kuruluşunuza uyarlayarak hangi başlıkların öncelikli olduğunu gerekçeli bir önemlilik tablosuyla gösterebilirsiniz.
• Tedarikçiler için insan hakları ve çalışma koşullarını kapsayan bir davranış kuralları taslağı hazırlayabilirsiniz.
• Bir sosyal sorumluluk projesini bağış etkinliği olmaktan çıkarıp ölçülebilir hedefleri olan bir eylem planına dönüştürebilirsiniz.
• Sürdürülebilirlik raporunun sosyal bölümünü dengeli ve doğrulanabilir bir dille yazabilirsiniz.

Kimler Katılabilir?

• Sürdürülebilirlik, kurumsal iletişim ve kurumsal sosyal sorumluluk birimlerinde çalışanlar
• İnsan kaynakları, uyum ve etik komitelerinde görev alanlar
• Sivil toplum kuruluşlarında proje ve ortaklık yönetimi yapanlar
• Tedarik zinciri etiği ile ilgilenen satın alma uzmanları

Program için ön koşul aranmaz; kuruluşunuzun faaliyet raporuna erişiminiz varsa örnek çalışmalarda kullanmanız yararlı olur.

Çalışırken İpucu

Yedi temel konuyu satır, kuruluşunuzun ana faaliyetlerini sütun olarak alan bir tablo çizin ve her kesişim noktasına "etkimiz var mı, ne kadar, kim etkileniyor" notunu düşün. Boş kalan hücreler de bilgi verir. Bu tabloyu eğitim boyunca güncellemek, standardın bütünleştirme bölümünü okurken hangi konuda harekete geçmeniz gerektiğini somut olarak gösterir.

Sık Sorulan Sorular

Kuruluşumuz ISO 26000 belgesi alabilir mi?

Hayır. ISO 26000 rehber niteliğindedir ve standardın kendisi belgelendirme amacıyla kullanılmaması gerektiğini açıkça belirtir. Kuruluşlar standardı kendi uygulamalarını yönlendirmek için kullanır.

Sosyal sorumluluk yalnız büyük şirketlerin konusu mu?

Değil. Standart her büyüklükteki kuruluşa hitap eder; küçük bir işletme de çalışanlarına, müşterilerine ve bulunduğu mahalleye etkisini aynı temel konular üzerinden değerlendirebilir.

Bağış ve sponsorluk faaliyetleri bu kapsamda sayılır mı?

Toplum katılımı konusunun bir parçası olabilir, ancak ISO 26000 hayırseverliği tek başına yeterli görmez; esas olan kuruluşun kendi faaliyetlerinden doğan etkileri yönetmesidir.

ISO 26000 ile sürdürülebilirlik raporlaması nasıl ilişkilidir?

ISO 26000 neyin önemli olduğunu ve nasıl yönetileceğini anlatır; raporlama çerçeveleri ise bunun nasıl açıklanacağına odaklanır. Program iki alanın birbirini nasıl tamamladığını gösterir.