Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği Eğitimi

Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği Eğitimi, tavuk başta olmak üzere hindi, kaz, ördek ve bıldırcın gibi kanatlıların üretim tekniğini anlatır. Yumurtacı ve etlik piliç sürülerinin farklı ihtiyaçları, kümes iklimini oluşturan sıcaklık, nem ve havalandırma dengesi, aydınlatma programı, civciv karşılama, kuluçka ve kanatlılarda sık görülen hastalıkların önlenmesi programın ana başlıklarıdır.

Köy tavukçuluğu yapan ya da bahçesinde serbest dolaşan tavuk besleyen aileler, organik veya gezen tavuk yumurtası satmak isteyen küçük üreticiler, entegre tesislerde kümes sorumlusu olarak çalışanlar ve kuluçka makinesiyle civciv üretmek isteyenler bu konuları gündelik işlerinde kullanır. Kanatlı sürüsü hızlı döner; birkaç günlük bir hata bile bütün dönemin sonucunu değiştirebildiği için program küçük ayrıntılara özellikle dikkat çeker.

Eğitim İçeriği

1. Kanatlı Türleri ve Üretim Tipleri

• Yumurtacı hibritler, etlik piliç hatları ve köy tavuğu
• Hindi, kaz, ördek ve bıldırcın yetiştiriciliğinin temel farkları
• Kafes, zemin (altlıklı), serbest dolaşan ve organik sistemler
• Pazara göre üretim tipi seçimi: yumurta, et, damızlık, civciv

2. Kümes Yapısı ve İç Ortam

• Metrekareye düşen hayvan sayısı ve yemlik-suluk hesabı
• Nipel ve çan tipi suluklar, zincirli ve tavalı yemlikler
• Talaş, çeltik kavuzu gibi altlık malzemeleri ve altlık nemi
• Doğal ve fanlı havalandırma, amonyak kokusunun anlamı
• Isıtıcı yerleşimi ve yaz aylarında serinletme pedleri
• Folluk, tünek ve toz banyosu alanı

3. Civciv Karşılama ve Büyütme

• Civciv gelmeden kümesin ısıtılması ve dezenfeksiyonu
• İlk saatlerde su ve yeme ulaşımın kontrolü
• Civcivin dağılımına bakarak sıcaklığın doğru olup olmadığını okuma
• Haftalık tartım ve sürü homojenliği
• Gaga kesiminin amacı ve tüy yolma davranışını azaltan düzenlemeler

4. Besleme ve Aydınlatma Programı

• Civciv, büyütme, yumurta ve etlik dönemlerine göre yem tipleri
• Kabuk kalitesi için kalsiyum ve midye kabuğu takviyesi
• Yumurtlamayı başlatan ve sürdüren gün uzunluğu ayarı
• Etlik piliçte yemden yararlanma ve kesim ağırlığı takibi
• Su tüketiminin sürü sağlığının habercisi olarak izlenmesi

5. Kuluçka

• Kuluçkalık yumurta seçimi, saklama süresi ve sıcaklığı
• Kuluçka makinesinde sıcaklık, nem ve çevirme ayarı
• Işığa tutarak döllü ve döllüsüz yumurtayı ayırma
• Çıkım makinesi ve civcivin ilk ayıklanması

6. Kanatlı Sağlığı ve Biyogüvenlik

• Newcastle, Gumboro, Marek ve enfeksiyöz bronşit gibi hastalıkların belirtileri
• İçme suyu ve göz damlası ile aşı uygulamasının genel ilkeleri
• Koksidiyoz ve altlık nemi ilişkisi
• Kırmızı akar ve bit gibi dış parazitler
• Kümes girişinde ayakkabı değişimi, yabani kuşların uzak tutulması
• Bir dönem bitince tüm-giriş tüm-çıkış temizliği

Bu Eğitimle Neler Yapabilirsiniz?

• Kümes büyüklüğüne göre kaç hayvan alabileceğinizi, kaç yemlik ve suluk gerektiğini hesaplayabilirsiniz.
• Civcivlerin ısıtıcı altındaki kümelenmesine bakarak sıcaklığı düzeltebilirsiniz.
• Yumurtacı sürü için haftalara göre bir aydınlatma çizelgesi hazırlayabilirsiniz.
• Kuluçka makinesini kurup yedinci ve on sekizinci gün kontrollerini yapabilirsiniz.
• Günlük ölüm, yem ve su tüketimini kaydederek sürüde bir sorunun başladığını erken görebilirsiniz.
• Bir dönem sonunda kümesi boşaltıp yeni sürüye hazırlayan temizlik sırasını uygulayabilirsiniz.

Kimler Katılabilir?

• Bahçede ya da köyde tavuk, hindi veya kaz besleyen aileler
• Gezen tavuk yumurtası ya da köy tavuğu satmak isteyen küçük üreticiler
• Kümes işletmelerinde bakıcı veya vardiya sorumlusu olarak çalışanlar
• Kuluçka makinesiyle civciv, bıldırcın ya da süs kanatlısı üretmek isteyenler

Programa katılım için tavukçuluk geçmişi gerekmez; ilk modül türleri ve üretim sistemlerini tanıtarak başlar.

Çalışırken İpucu

Kümesin girişine bir çizelge asıp her sabah aynı saatte dört sayı yazın: ölü sayısı, verilen yem, tüketilen su ve kümes sıcaklığı. Su tüketimindeki ani düşüş çoğu zaman hastalık ya da ekipman arızasının ilk işaretidir ve bu alışkanlık eğitimdeki sağlık konularını somutlaştırır.

Sık Sorulan Sorular

Tavuklarım neden yumurtadan kesildi?

Kısalan gün ışığı, tüy dökümü, yaşlanma, stres, yem değişikliği ya da hastalık yumurta veriminin düşmesine yol açabilir. Eğitimde bu nedenleri tek tek eleyerek sorunu bulmanızı sağlayan bir kontrol sırası anlatılır.

Kuluçka makinesinde çıkım oranı neden düşük olur?

Uzun süre bekletilmiş ya da kirli yumurta, yanlış nem, yetersiz çevirme ve elektrik kesintisi en sık nedenlerdir. Işığa tutma kontrolleri, sorunun hangi aşamada başladığını anlamanıza yardımcı olur.

Bıldırcın ve süs kanatlıları da işleniyor mu?

Bıldırcının yumurta ve et üretimi, kuluçka süresi ve barınak ihtiyacı ayrıca ele alınır. Süs kanatlıları tür bazında ayrıntılı işlenmez; genel bakım ve biyogüvenlik ilkeleri onlar için de geçerlidir.

Kanatlılarda aşıyı kendim uygulayabilir miyim?

İçme suyuyla aşılamada suyun hazırlanması ve suluk düzeni gibi uygulama adımları anlatılır; aşıdan önce suya klor katılmaması ve aşılı suyun kısa sürede tüketilmesi gibi ayrıntılar da bu kısımdadır. Aşı takvimini ve hangi aşının kullanılacağını veteriner hekiminizle birlikte belirlemeniz gerekir.