Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Forklift Kullanımı Bilgilendirme Eğitimi

Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Forklift Kullanımı Bilgilendirme Eğitimi, depo, fabrika, liman, inşaat sahası ve lojistik merkezlerinde forklift kullanan ya da forkliftin çalıştığı alanda görev yapan kişiler için hazırlanmış 40 saatlik bir programdır. Forklift kazalarının büyük kısmı birkaç tanıdık anda yaşanır: yüklü çatalla virajı hızlı almak, rampada yükü aşağı bakacak biçimde inmek, görüşü kapatan yüksek bir paletle ileri sürmek ya da bir yayanın aracın arka ucundaki savrulma alanına girmesi. Program bu anların arkasındaki fiziği ve alışkanlığı anlatır.

Eğitim, aracın denge üçgeninden yük diyagramı okumaya, vardiya öncesi kontrol listesinden şarj ve LPG tüpü değişimine, raf arası manevradan yaya ile aracın ayrıldığı trafik düzenine kadar forkliftin günlük işini ele alır. Kazandırdığı şey, direksiyona geçmeden önce aracı kontrol eden, yükün ağırlığını ve ağırlık merkezini soran, emin olmadığı bir kaldırmayı durduran bir çalışma alışkanlığıdır.

Eğitim İçeriği

1. Forklift Türleri ve Aracın Yapısı

• Dizel, LPG ve akülü (elektrikli) forkliftlerin kullanım alanları
• Reach truck, transpalet, istif makinesi ve arazi tipi forklift farkları
• Direk (mast), çatal, çatal taşıyıcı, yük sırtlığı ve operatör koruma kafesi
• Hidrolik kaldırma ve devirme (tilt) silindirlerinin görevi

2. Denge, Yük Merkezi ve Kapasite Plakası

• Denge üçgeni ve karşı ağırlık mantığı
• Yük merkezi mesafesi arttıkça kaldırma kapasitesinin düşmesi
• Kapasite plakası ve yük diyagramını okuma
• Yüksekte yük taşımanın devrilme riskini nasıl büyüttüğü
• Yanal devrilme, ileri devrilme ve yükün kayması

3. Vardiya Öncesi Kontrol ve Bakım Bildirimi

• Lastik, çatal ucu, zincir ve hidrolik hortumda hasar ve kaçak kontrolü
• Fren, direksiyon, korna, geri vites ikaz sesi ve lambaların denenmesi
• Emniyet kemeri ve koltuk kilidi
• Akü şarjında havalandırma, kıvılcım ve asit sıçraması riski
• LPG tüpü değişiminde vana, conta ve sızıntı kontrolü
• Arızalı aracı etiketleyip kullanım dışı bırakma

4. Güvenli Sürüş ve Yük Taşıma

• Yükü alırken çatal aralığı, paletin tam oturması ve direği geriye yatırma
• Yükü yerden düşük yükseklikte taşıma, virajda hız kesme
• Rampada yük yukarı tarafta kalacak biçimde çıkış ve iniş
• Görüş kapandığında geri geri sürme ya da yönlendirici kullanma
• Rampa, platform ve kamyon kasasına giriş öncesi kontrol

5. Depo, Raf ve Yaya Trafiği

• Raf yüksekliğinde yük bırakma ve raf ayaklarına çarpma riski
• Forklift ve yaya yollarının ayrılması, kör köşe aynaları
• Aracın arka ucunun dönüşte savrulması ve sıkışma bölgeleri
• Çatala insan bindirmeme, yükü yüksekteyken altından geçmeme
• Kapalı alanda egzoz gazı ve havalandırma

6. Kaza Anında Davranış ve Park

• Devrilme anında araçtan atlamama, direksiyona tutunup ters yöne eğilme
• Park ederken çatalı yere indirme, el frenini çekme, anahtarı alma
• Ramak kala olayını ve hasarı bildirme
• Yakıt ya da akü asidi dökülmesinde ilk yapılacaklar

Bu Eğitimle Neler Yapabilirsiniz?

• Kapasite plakasına bakarak bir yükün o araçla güvenle kaldırılıp kaldırılamayacağını değerlendirebilirsiniz.
• Vardiya başında bir forkliftin kontrol listesini eksiksiz doldurabilir, kusurlu aracı ayırabilirsiniz.
• Rampa, viraj ve dar raf koridoru için doğru sürüş tekniğini açıklayabilirsiniz.
• Depo içinde yaya ve forklift çakışan noktaları bulup düzeltme önerisi yazabilirsiniz.
• Devrilme anında yapılması ve yapılmaması gerekenleri ekibinize anlatabilirsiniz.

Kimler Katılabilir?

• Depo, fabrika ve lojistik merkezlerinde forklift kullananlar ya da kullanacak olanlar
• Forkliftlerin çalıştığı alanda sevkiyat, stok ve yükleme işi yapan personel
• Depo şefleri, vardiya amirleri ve yükleme-boşaltma sorumluları
• İşyerinde saha güvenliği ve iş planlamasıyla ilgilenenler

Program bilgilendirme amaçlıdır ve bir ön koşul aramaz.

Çalışırken İpucu

İşyerinizdeki forkliftin kapasite plakasının fotoğrafını çekin ve eğitimdeki yük diyagramı bölümünü okurken onunla karşılaştırın. Sık taşıdığınız üç farklı yükün ağırlığını ve yük merkezini tahmin edip plakadaki değerlerle eşleştirmek, kuralı soyut bir tablo olmaktan çıkarır.

Sık Sorulan Sorular

Bu eğitimle forklift operatörü olarak çalışabilir miyim?

Bu program bilgilendirme niteliğindedir; aracı kullanma becerisi sahada, uygulamalı olarak kazanılır. Forklift operatörü olarak çalışmak için işvereninizin istediği operatör belgesini ve uygulamalı yeterliliği ayrıca edinmeniz gerekir. Eğitim, o sürece girerken güvenlik bilgisini sağlam bir temele oturtur.

Akülü ve dizel forklift için ayrı bilgi veriliyor mu?

Evet. Akülü araçta şarj alanı, hidrojen birikimi ve asit riski; dizel ve LPG'li araçta yakıt, tüp değişimi ve kapalı alanda egzoz gazı ayrı ayrı ele alınır.

Forklift kullanmıyorum, sadece depoda çalışıyorum. Bu eğitim bana uygun mu?

Uygundur. Forklift kazalarında yaralananların önemli bir kısmı aracın çevresindeki yayalardır. Aracın kör noktalarını, arka ucun savrulmasını ve yaya yolu kurallarını bilmek, depoda yürüyen herkesi korur.

Devrilen forkliftten atlamak neden yanlış?

Araçtan atlamaya çalışan kişi genellikle devrilen direğin ya da koruma kafesinin altında kalır. Emniyet kemeri takılıyken koltukta kalıp direksiyona sıkıca tutunmak ve devrilme yönünün tersine eğilmek, kafesin sağladığı korumadan yararlanmayı sağlar.