Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Isıtma ve Sıhhi Tesisat Eğitimi

Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Isıtma ve Sıhhi Tesisat Eğitimi, tesisat ustalarının ve yardımcılarının şantiyede, bina bodrumunda, kazan dairesinde ve dairelerde karşılaştığı tehlikelere odaklanan 40 saatlik bir programdır. Tesisatçının günü; pürmüzle lehim yapmak, karot makinesiyle duvar delmek, rögar ve fosseptik bacasına inmek, kazan dairesinde basınçlı sıcak suyla çalışmak, doğalgaz hattının yakınında boru döşemek ve ağır radyatörleri merdivenden taşımakla geçer. Program, bu işlerin her birinde neyin ters gidebileceğini ve nasıl önleneceğini ele alır.

Bu programın odağı tesisat yapmayı öğretmek değil, tesisat yaparken güvende kalmaktır. Boru çapı seçimi ya da proje okuma gibi meslek konuları, yalnızca güvenliği ilgilendirdiği kadarıyla geçer. Ağırlık; yangın, zehirlenme, basınç, göçük, düşme ve elektrik riskleri ile bu risklere karşı alınacak önlemlerdedir.

Eğitim İçeriği

1. Sıcak İş: Lehim, Kaynak ve Pürmüz

• Bakır boru lehiminde propan ve oksi-asetilen tüpünün taşınması, bağlanması ve kaçak kontrolü
• Ahşap tavan, izolasyon ve kablo yakınında alev kullanımı; ısı kalkanı
• İş bitiminden sonra bir süre yangın gözetimi; tüten izolasyonun fark edilmesi
• Lehim pastası ve dumanına karşı havalandırma

2. Gaz, Baca ve Karbonmonoksit

• Gaz hattına yakın çalışmada vananın kapatılması ve yetkili firmayla koordinasyon
• Kaçak belirtisi: koku, ses; kıvılcım çıkaracak her şeyden kaçınma
• Kombi ve kazan bacasında tıkanma, geri tepme ve karbonmonoksit zehirlenmesi belirtileri
• Kapalı kazan dairesinde havalandırma menfezinin önemi

3. Basınç, Sıcak Su ve Test

• Hat açmadan önce sistemin boşaltılması ve basıncın düşürülmesi
• Kalorifer suyu ve kazan yüzeyiyle yanık riski
• Basınç testinde tapa ve rakor fırlaması; test sırasında hattın önünde durmama
• Emniyet ventili, genleşme tankı ve manometrenin kontrolü

4. Rögar, Fosseptik ve Kazı

• Kapalı alana girişten önce gaz ölçümü; hidrojen sülfür ve oksijen yetersizliği
• Rögara tek başına inmeme, dışarıda gözcü bulundurma, kurtarma halatı
• Pis su ile temas: eldiven, el hijyeni ve yara koruma
• Bağlantı kazısında şev, iksa ve kenarda malzeme istiflememe

5. Delme, Kesme, Taşıma ve Yükseklik

• Karot ve kırıcıda gizli elektrik kablosu ve su borusu tespiti
• Boru kesme ve taşlamada göz, kulak ve toz koruması
• Radyatör, kazan ve boyler taşımada doğru kaldırma ve iki kişiyle çalışma
• Merdiven, iskele ve tavan içinde çalışırken düşme önlemi
• Sirkülasyon pompası ve kazan elektrik bağlantısında enerjinin kesilmesi

6. Kimyasallar ve Eski Malzemeler

• Tesisat temizleme ve kireç çözücü kimyasallar; eldiven ve gözlük
• PVC yapıştırıcısı ve silikon buharı
• Eski tesisatta bilinmeyen izolasyon malzemesine dokunmadan önce danışma

Bu Eğitimle Neler Yapabilirsiniz?

• Lehim işine başlamadan önce çevreyi yangın açısından kontrol edip iş sonrası gözetimi planlayabilirsiniz.
• Kombi veya kazan dairesinde karbonmonoksit riskini doğuran baca ve havalandırma sorunlarını fark edebilirsiniz.
• Bir hattı açmadan önce boşaltma ve basınç düşürme adımlarını sırasıyla uygulayabilirsiniz.
• Rögar veya fosseptiğe iniş öncesinde neyin hazır olması gerektiğini sayabilirsiniz.
• Karot delmeden önce duvarda kablo ve boru olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Kimler Katılabilir?

• Sıhhi tesisat, kalorifer ve doğalgaz iç tesisat işlerinde çalışan usta ve yardımcılar
• Bina yönetimleri, site ve fabrikalarda bakım biriminde tesisat işlerine bakanlar
• Şantiyelerde mekanik tesisat ekiplerinde görev alanlar
• Tesisat işine yeni başlayan çıraklar

Çalışırken İpucu

Son bir haftada yaptığınız işleri tek tek yazın ve her birinin yanına bu eğitimdeki modüllerden hangisinin ilgili olduğunu işaretleyin. Tek bir kombi değişiminin bile sıcak iş, gaz, basınç, taşıma ve elektrik başlıklarının hepsine dokunduğunu görmek, önlemleri alışkanlığa çevirmeyi kolaylaştırır.

Sık Sorulan Sorular

"Sıhhi Tesisat" ve "Isıtma ve Sıhhi Tesisat" eğitimlerinden farkı ne?

Adlarından da anlaşılacağı gibi o programlar mesleğin kendisine, yani tesisatın kurulmasına yöneliktir. Bu program ise tesisat işini yaparken karşılaşılan tehlikelere ayrılmıştır: yangın, gaz ve karbonmonoksit, basınç, kapalı alan, kazı, düşme ve elektrik. Mesleği öğrenmek isteyenler için değil, zaten bu işi yapan ya da yapacak olanların güvenliği için hazırlanmıştır.

Bu eğitimle doğalgaz tesisatı yapabilir miyim?

Hayır. Doğalgaz iç tesisatı yapmak için bölgedeki gaz dağıtım şirketinin aradığı ayrı belge ve yetkilendirme süreci gerekir. Bu program yalnızca gaz hattına yakın çalışırken alınacak önlemleri anlatır.

Rögara kısa bir iş için inmek de tehlikeli mi?

Evet. Rögar ve fosseptikte biriken gazlar kokusu fark edilmeden kısa sürede bilinç kaybına yol açabilir; kurtarmaya inen ikinci kişinin de etkilenmesi sık görülen bir durumdur. Bu yüzden süre ne kadar kısa olursa olsun ölçüm ve gözcü kuralı değişmez.

Tek başına çalışan bir ustayım, bu önlemlerin hepsini nasıl uygularım?

Bazı önlemler tek kişiyle uygulanamaz; kapalı alana giriş ve ağır parça taşıma bunların başında gelir. Eğitimde bu işler için yanınıza ikinci bir kişi almayı planlamak, diğer işlerde ise kendi kontrol listenizi oluşturmak ele alınır.