Hayvanlarda Bakım ve Besleme

Hayvanlarda Bakım ve Besleme programı, çiftlik hayvanlarının günlük bakım rutinini ve beslenme bilimini tek bir çerçevede işler. Besin maddelerinin vücuttaki görevleri, geviş getiren ve tek mideli hayvanların sindirim farkları, yem ham maddelerinin tanınması, rasyon hesaplamanın mantığı, silaj ve kuru ot hazırlama ile barınak içi temizlik, tımar ve gözlem alışkanlıkları programın konuları arasındadır.

Program belirli bir türe ya da üretim dalına bağlı değildir; sığır, koyun, keçi, kanatlı ve atlar için ortak ilkeleri ve türler arası farkları karşılaştırmalı anlatır. Bu yüzden karma hayvan tutan köy işletmeleri, yem bayilerinde ve yem fabrikalarında satış ya da üretimde çalışanlar, hayvan bakım personeli ve at ahırlarında görev alanlar için pratik bir temel oluşturur.

Eğitim İçeriği

1. Besin Maddeleri ve Görevleri

• Karbonhidratlar, yağlar ve enerji birimleri
• Ham protein, amino asitler ve protein kalitesi
• Makro mineraller: kalsiyum, fosfor, magnezyum, sodyum
• İz elementler ve vitaminler, eksiklik belirtileri
• Su: en çok ihmal edilen besin maddesi
• Gebelik, büyüme ve verim dönemlerinde değişen besin madde ihtiyacı

2. Sindirim Sistemleri

• Rumen, retikulum, omasum ve abomasumun işlevleri
• Rumen mikroorganizmaları ve selülozun sindirimi
• Tavukta kursak, taşlık ve kısa sindirim kanalı
• Atta kör bağırsak sindirimi ve kolik riski
• Rumeni gelişmemiş buzağı ve kuzunun neden tek mideli gibi beslendiği

3. Yem Ham Maddeleri ve Yem Değerlendirme

• Kaba yemler: kuru ot, saman, silaj, mera otu
• Enerji yemleri: arpa, mısır, buğday, kepek
• Protein yemleri: soya küspesi, ayçiçeği küspesi, pamuk tohumu küspesi
• Yem analiz raporunda kuru madde, ham protein ve ham selülozun okunması
• Küflü yem, mikotoksin ve depolama hataları

4. Rasyon Hazırlama

• Yaşama payı ve verim payı kavramları
• Kuru madde tüketimine göre günlük yem miktarını bulma
• Pearson karesi ile iki yemden hedef protein oranını tutturma
• Tablo programında basit rasyon hesap sayfası kurma
• Rasyon değişikliğinin kademeli yapılması

5. Silaj ve Kuru Ot Hazırlama

• Silajlık mısırda hasat zamanı ve doğru kıyım boyu
• Silonun sıkıştırılması, örtülmesi ve hava almaması
• İyi ve bozuk silajın koku, renk ve dokudan ayırt edilmesi
• Yonca ve çayır otunda biçim zamanı ile yaprak kaybının önlenmesi

6. Günlük Bakım ve Gözlem

• Vücut kondisyon skoru ile beslenme durumunun değerlendirilmesi
• Tımar, tırnak ve toynak bakımı, altlık yenileme
• Normal vücut ısısı, solunum ve geviş davranışının kontrolü
• Hasta hayvanın davranıştan fark edilmesi ve veteriner hekime bildirilmesi
• Barınakta sıcaklık, nem ve hava akımının hayvan refahına etkisi

Bu Eğitimle Neler Yapabilirsiniz?

• Bir yem analiz raporunu okuyup yemin enerji ve protein bakımından ne sağladığını yorumlayabilirsiniz.
• Elinizdeki iki üç yem ham maddesiyle hedef protein oranına uyan bir karışım hesaplayabilirsiniz.
• Silonun açıldığı gün silajın kalitesini koku, renk ve yapısına bakarak değerlendirebilirsiniz.
• Farklı türdeki hayvanlarınızın kondisyonunu puanlayıp yem miktarını buna göre düzeltebilirsiniz.
• Günlük bakım turunda anormal davranış gösteren hayvanı erken fark edebilirsiniz.

Kimler Katılabilir?

• Farklı türlerden hayvanı bir arada tutan köy ve aile işletmeleri
• Yem bayilerinde, yem fabrikalarında ve tarım kooperatiflerinde çalışanlar
• Çiftliklerde, hara ve binicilik tesislerinde hayvan bakım personeli
• Hayvan besleme konusunu sistemli öğrenmek isteyen tarım öğrencileri

Dört işlem ve yüzde hesabı rasyon bölümünü rahat izlemek için yeterlidir; kimya ya da biyoloji ön bilgisi beklenmez.

Çalışırken İpucu

Ahırınızda ya da çevrenizde kullanılan bir yem çuvalının etiketindeki değerleri not alın ve rasyon modülünde bu yemi kendi hesap sayfanıza ekleyin. Gerçek bir yemle yapılan hesap, tablolardaki ortalama değerlerle yapılan alıştırmadan çok daha kalıcı olur.

Sık Sorulan Sorular

At beslemesi de programda yer alıyor mu?

Evet. Atın tek mideli ama kaba yemle beslenen yapısı, kolik riskini azaltan yemleme düzeni ve arpa-yulaf kullanımı türler arası karşılaştırma içinde ele alınır. Yarış atı beslemesi gibi özel konular kapsam dışındadır.

Kedi, köpek gibi evcil hayvanların beslemesi var mı?

Hayır. Program çiftlik hayvanlarına yöneliktir; evcil hayvan beslemesi farklı bir uzmanlık alanıdır.

Rasyon hesabı için özel program gerekiyor mu?

Gerekmez. Hesaplamalar kâğıt kalemle ve yaygın bir tablo programıyla yapılabilecek biçimde anlatılır. Ticari rasyon yazılımlarının ne işe yaradığından da kısaca söz edilir. Önemli olan, yazılım kullansanız bile çıkan sonucun mantıklı olup olmadığını elle kontrol edebilecek kadar hesabın mantığını kavramaktır.

Hayvanım yemden kesildi, bu eğitim teşhiste yardımcı olur mu?

İştah kaybına yol açabilecek beslenme hatalarını ve eşlik eden belirtileri tanımanızı sağlar. Hayvanın muayenesi ve tedavisi için veteriner hekime başvurmanız gerekir.