ISO 45001:2018 - İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Eğitimi

ISO 45001:2018 - İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Eğitimi, iş sağlığı ve güvenliğini tek tek önlemler yerine planlı ve ölçülebilir bir yönetim sistemi olarak kurmayı anlatan uluslararası standardı tanıtan 120 saatlik bir programdır. Program; standardın madde yapısını, çalışanların katılımını, tehlikelerin belirlenip risklerin değerlendirilmesini, kontrol hiyerarşisini, olay araştırmasını ve sistemin performansının nasıl izleneceğini uygulamaya dönük bir çerçevede ele alır.

ISO 45001 bilgisi; standarda göre belgelendirilmiş ya da belgelendirmeye hazırlanan fabrikalarda, inşaat ve enerji şirketlerinde, lojistik ve hizmet işletmelerinde, kalite ve çevre sistemlerini tek çatıda toplayan entegre yönetim sistemi ekiplerinde kullanılır. Standart, yönetim sisteminin kâğıt üzerinde değil sahada yaşamasını ister; bu nedenle yalnız sistem sorumlularının değil, birim yöneticilerinin ve çalışan temsilcilerinin de mantığını bilmesi gerekir.

Eğitim İçeriği

1. Standardın Yapısı ve Amacı

• Diğer ISO yönetim sistemleriyle ortak on maddelik yapı
• Planla-uygula-kontrol et-önlem al döngüsünün İSG'ye uyarlanması
• Önceki OHSAS 18001 yaklaşımından ISO 45001'e geçişte değişenler
• Bağlam, ilgili taraflar ve sistemin kapsamının belirlenmesi

2. Liderlik, Katılım ve Danışma

• Üst yönetimin sorumluluğu ve İSG politikası
• Yönetici olmayan çalışanlara danışma ve karar süreçlerine katılım
• Tehlikeyi bildirme ve tehlikeli durumdan uzaklaşma kültürü
• Roller, sorumluluklar ve yetkinlik

3. Tehlike Belirleme ve Risk Değerlendirmesi

• Rutin ve rutin olmayan işler, yükleniciler ve ziyaretçiler dahil tehlike taraması
• İSG riskleri ile sisteme ilişkin diğer risk ve fırsatların ayrımı
• Yasal şartların ve diğer şartların belirlenip güncel tutulması
• İSG hedefleri ve bu hedeflere ulaşma planı

4. Operasyonel Kontrol

• Kontrol hiyerarşisi: ortadan kaldırma, ikame, mühendislik önlemi, idari önlem, kişisel koruyucu
• Değişikliklerin yönetimi: yeni makine, yeni süreç, yeni yerleşim
• Satın alma, yükleniciler ve dış kaynaklı işlerin kontrolü
• Acil durumlara hazırlık ve tatbikatların değerlendirilmesi
• Dokümante bilgi: hangi prosedür ve kaydın gerçekten gerektiği

5. Performans, Olaylar ve İyileştirme

• İzleme ve ölçme: öncül ve ardıl göstergeler
• Olay (kaza ve ramak kala) araştırması ve kök neden
• Uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet
• İç denetim ve yönetimin gözden geçirmesine genel bakış

Bu Eğitimle Neler Yapabilirsiniz?

• ISO 45001'in maddelerini ve birbirleriyle ilişkisini bir akış olarak açıklayabilirsiniz.
• Biriminizdeki bir iş için tehlike ve risk listesi hazırlayıp önlemleri kontrol hiyerarşisine göre sıralayabilirsiniz.
• Çalışan katılımının kayıtlarda ve toplantılarda nasıl görüneceğini planlayabilirsiniz.
• Bir ramak kala olayını kök nedenine kadar inceleyip düzeltici faaliyet önerebilirsiniz.
• Öncül ve ardıl göstergelerden oluşan basit bir İSG performans tablosu kurabilirsiniz.

Kimler Katılabilir?

• ISO 45001 belgelendirmesine hazırlanan kuruluşlarda sistem sorumluları
• Kalite, çevre ve İSG sistemlerini birlikte yöneten entegre sistem ekipleri
• Birim ve üretim yöneticileri, vardiya amirleri
• Çalışan temsilcileri ve İSG kurullarında görev alanlar
• İş güvenliği alanına yönelen ve yönetim sistemi bakışı kazanmak isteyenler

Çalışırken İpucu

Tanıdığınız bir iş yerinde son yaşanan bir kazayı ya da ramak kala olayını seçin ve standardın maddeleriyle geriye doğru eşleştirin: tehlike risk değerlendirmesinde yer almış mıydı, önlem kontrol hiyerarşisinin hangi basamağındaydı, çalışanlar bu riski daha önce bildirmiş miydi, olaydan sonra ne değişti? Bu tek vaka, programın bütün maddelerini somut bir hikâyeye bağlamanızı sağlar.

Sık Sorulan Sorular

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Eğitimi ile farkı nedir?

İki standart aynı madde yapısını paylaşır, ama koruduğu kişiler farklıdır. ISO 22000 tüketiciyi güvensiz gıdaya karşı korumayı hedefler; ISO 45001 ise iş yerinde çalışanların ve oradaki diğer kişilerin sağlığını ve güvenliğini konu alır.

Bu program iç denetçi ya da baş denetçi eğitimi mi?

Hayır. Bu program standardın şartlarını ve sistemin mantığını tanıtan bir giriş eğitimidir. İç denetim yalnızca genel hatlarıyla anlatılır; denetim yapmayı öğrenmek isteyenler denetçi programlarını ayrıca değerlendirmelidir.

Bu eğitimle iş güvenliği uzmanı olabilir miyim?

Hayır. İş güvenliği uzmanlığı ayrı bir eğitim ve sınav süreciyle kazanılır. ISO 45001 eğitimi, uzmanların da yararlandığı yönetim sistemi bakışını kazandırır ama yasal İSG görevlerinin ve eğitim yükümlülüklerinin karşılığı değildir.

Belgemiz yoksa standardı uygulamanın bir anlamı var mı?

Vardır. Belgelendirme gönüllüdür; pek çok kuruluş standardı önce iç düzenini oturtmak için bir çerçeve olarak kullanır. Risk değerlendirmesi, çalışan katılımı ve olay araştırması gibi unsurlar belge olmasa da iş yerinde doğrudan fark yaratır.