MEB'e bağlı özel kurslarda bilgisayar işletmenliği bitirme sınavını millî eğitim müdürlüğü yapar; sınav teorik, uygulamalı ya da ikisi birden olur. Aşağıda devam şartını, geçme puanını, sınav tekrarını, belgenin nasıl düzenlenip e-Devlet'te nasıl sorgulandığını ve kayıtta size bildirdiğimiz bilgileri bulacaksınız.
Bu yazıdaki kurallar, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren kurslar için geçerli. Dayanakları Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ve Bakanlığın Özel Kurslar Sınav Yönergesi. Halk eğitimi merkezleri ise hayat boyu öğrenme kurumlarıdır ve ayrı bir yönetmeliğe, Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliğine bağlıdır. İnternette okuduğunuz bir devamsızlık ya da puan kuralının hangi kurum türü için yazıldığına bu yüzden dikkat edin.
Özel kurslarda sınavı geçenlere verilen belgenin resmî adı Kurs Bitirme Belgesi'dir; günlük dilde buna "MEB onaylı sertifika" da denir. Aşağıdaki kurallar 5580 sayılı Kanun kapsamındaki bütün kurslara uygulanır; MEB onaylı Bilgisayar İşletmenliği programımızda da aynen işler ve sınavı biz değil millî eğitim müdürlüğü yapar. Programın içeriği Bilgisayar İşletmenliği Eğitimi sayfasında.
Sitede aynı adla satılan e-Devlet onaylı online Bilgisayar İşletmenliği Eğitimi ayrı bir üründür: içerik önceden yüklüdür, kendi hızınızda çalışırsınız, sınava online girersiniz ve 70 puanla geçersiniz; belge "Eğitim Sertifikası" adıyla e-Devlet'te görünür. Bu yazıdaki program ise Kızılay'daki sınıfta yürür, bitirme sınavını millî eğitim müdürlüğü yapar, belge MEB'in sisteminde düzenlenen Kurs Bitirme Belgesi'dir.
Sınav süreci adım adım nasıl işler?
| Aşama | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Devam | Devam zorunlu; programdaki kurs süresinin beşte birinden fazlasında derse gelmeyen kursiyer sınava alınmaz | Yönetmelik m. 10/8 |
| Sınavı yapan | Kursun bağlı olduğu il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğü | Sınav Yönergesi m. 3, m. 9 |
| Sınav türü | Programa göre yalnız teorik, teorik ve uygulama ya da yalnız uygulama | Sınav Yönergesi m. 9/1-c |
| Teorik sınav | 25 çoktan seçmeli soru, soru başına 2 dakika, 100 tam puan | Sınav Yönergesi m. 9/1-h, m, n |
| Geçme puanı | Programda belirtilen başarı puanı; program belirtmiyorsa 50 ve üzeri | Sınav Yönergesi m. 9/1-n |
| Başarısızlık | Kursa devam etmeden, sınav ücreti ödenerek izleyen üç sınava daha girme hakkı | Sınav Yönergesi m. 9/2 |
| Belge | e-Özel üzerinden düzenlenen, millî eğitim müdürünce onaylanan Kurs Bitirme Belgesi | Yönetmelik m. 46/4, Sınav Yönergesi m. 14/3 |
| Sorgulama | e-Devlet'te "Özel Öğretim Kurumlarından Alınan Kurs Bitirme Belgesi Sorgulama" hizmeti | turkiye.gov.tr |
Bilgisayar işletmenliği sınavını kim yapar?
Kurs bitirme sınavını kursun kendisi değil, kursun bağlı olduğu il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğü yapar. Özel Kurslar Sınav Yönergesi kurs bitirme sınavını, programda belirtilen toplam süre sonunda millî eğitim müdürlüğünce yapılan teorik ve/veya uygulama sınavı olarak tanımlar. Teorik sınav, millî eğitim müdürlüğünün belirlediği bir resmî okul ya da kurum binasında yapılır.
Sınav tarihini de millî eğitim müdürlüğü belirler ve sınavdan 10 iş günü önce e-Özel sistemine işler. Kursiyerler, eğitim bittikten sonra hafta sonuna gelen ilk sınava alınır. Sınavın yapılması için aynı ya da farklı programlardan toplamda en az 40 kursiyerin başvurması aranır; sayı yetmezse il millî eğitim müdürlüğünün onayıyla daha az kursiyerle de sınav yapılabilir. Bu yüzden kursun bittiği gün ile sınav günü arasında bir süre geçebilir.
Sınav nasıl bir formatta yapılır?
Yönergeye göre sınav, öğretim programında belirtildiği şekliyle yalnız teorik, teorik ve uygulama ya da yalnız uygulama sınavı olarak yapılır. Programımızın sınav türünü ve başarı puanını kayıtta size bildiriyoruz. Genel kurallar şöyle:
- Teorik sınav: 25 soruluk çoktan seçmeli bir testtir ve her soru için 2 dakika verilir; toplam süre 50 dakikadır. Sorular sınav komisyonunca program içeriğine göre hazırlanır ya da soru bankasından alınır.
- Uygulama sınavı: Programda teorik sınav da varsa, teorik sınavı geçenler aynı gün, sonuçlar ilan edildikten sonra uygulama sınavına girer. Soruları, yaptırılacak uygulamaları ve değerlendirme ölçütlerini komisyondaki alan öğretmenleri belirler. Sınav resmî okul ya da kurum binasında veya kurs binasında, uygun araç gerecin bulunduğu derslik ya da laboratuvarda yapılır.
- Sınav günü: Sınav giriş belgesiyle birlikte T.C. kimlik kartı, nüfus cüzdanı, geçerli pasaport ya da sürücü belgesi istenir. Sınav başladıktan sonra gelen kursiyer sınava alınmaz.
Bilgisayar işletmenliği sınavı kaç puanla geçilir?
Teorik sınav 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Başarılı sayılmak için ilgili öğretim programında belirtilen başarı puanını almak gerekir; programda başarı puanı belirtilmemişse 50 ve üzeri puan başarılı sayılır. Hem teorik hem uygulama sınavı olan programlarda iki sınavdan ayrı ayrı başarılı olmak şartıyla ikisinin ortalaması kurs bitirme başarı puanı olur; yalnız uygulama sınavı olan programlarda bu puan uygulama sınavından gelir.
Kısacası bilgisayar işletmenliği için herkese geçerli tek bir geçme notu yok; belirleyici olan, kurumun uyguladığı ve Bakanlıkça onaylanmış öğretim programı. Programımızın sınav türünü ve başarı puanını kayıtta size bildiriyoruz.
Devamsızlık sınırı nedir?
Yönetmeliğe göre kurslara devam zorunludur ve "Programda belirtilen kurs süresinin 1/5'inden fazla devam etmeyen kursiyer sınava alınmaz." Sınav Yönergesi de toplam ders saatinin beşte birinden fazlasında derse gelmeyen kursiyerin devamsızlıktan kalacağını söyler. Sınır ders saati üzerinden işler: programın toplam ders saatinin beşte biridir ve kaç saate denk geldiğini kayıtta söylüyoruz.
Devam yalnızca kursun yoklamasıyla izlenmez. Millî eğitim müdürlüğü, derslerin e-Özel'e girilen gün ve saatlerde yapılıp yapılmadığını ve kursiyerlerin devamını denetlemek için her dönem personel görevlendirebilir. Bu denetimlerden önce kurslara bilgi verilmez; denetim sırasında kursta bulunmayan kursiyer o gün için devamsız sayılır. Yönerge, sınırı aşan kursiyerin kursta ilan edilen ders ücretini ödeyerek telafi eğitimine girebileceğini, telafi eğitimi almayanın kaydının silineceğini de düzenler.
Sınavda başarısız olursam ne olur?
Teorik sınava girmeyen ya da başarısız olan kursiyer, kursa yeniden devam etmeden, yalnızca sınav ücretini ödeyerek o programın izleyen üç sınavına daha girebilir. Teorik sınavı geçip uygulama sınavına girmeyen ya da uygulamada başarısız olan kursiyer de sınav ücretini ödeyerek üç kez daha sınava girebilir. Hastalık, afet ya da birinci derece yakının ağır hastalığı veya ölümü gibi belgelenmiş bir mazereti olan kursiyer, bu hakları bitirdikten sonra bir defaya mahsus mazeret sınavına girebilir. Buna rağmen başarısız olanın kaydı silinir; isterse kursa yeniden kaydolabilir.
Sınav ücretini Bakanlık her yıl belirler. Ücret, sınav tarihinden 10 gün önce kurs ya da kursiyer tarafından Bakanlığın belirlediği döner sermaye hesabına yatırılır; yönergeye göre bunun dışında sınav için başka bir ad altında ücret alınamaz.
Sertifika nasıl düzenlenir ve nasıl doğrulanır?
Yönetmeliğe göre kurslarda eğitim sonunda yapılan sınavlarda başarılı olanlara, Bakanlığın bilişim sistemlerinde düzenlenen Kurs Bitirme Belgesi verilir. Sınav Yönergesi süreci şöyle anlatır: sınav yürütme komisyonu notları e-Özel'e işler; kurs müdürü başarılı kursiyerin belgesini e-Özel'den düzenler, millî eğitim müdürüne onaylatır ve imza karşılığında teslim eder. Yönetmelik ekindeki örneğe göre belgede T.C. kimlik numarası, programın adı ve seviyesi, başlama ve bitiş tarihleri, teorik ve uygulama olarak saat cinsinden süre ile bitirme sınavında 100 üzerinden alınan puan yer alır; belgeyi kurum müdürü ve millî eğitim müdürü imzalar.
Doğrulama için e-Devlet'te Millî Eğitim Bakanlığının "Özel Öğretim Kurumlarından Alınan Kurs Bitirme Belgesi Sorgulama" hizmeti var. Hizmetin açıklamasına göre MEB'e bağlı özel öğretim kurumlarından alınan ve hâlen geçerli olan kurs bitirme belgeleri buradan barkodlu olarak sorgulanabiliyor. Hizmete e-Devlet şifresi, mobil imza ya da elektronik imza gibi yöntemlerle giriş yapılıyor.
Programımızı tamamlayıp sınavı geçenlerin belgesi MEBBİS'te Kurs Bitirme Belgesi olarak düzenlenir ve e-Devlet'teki bu hizmetten sorgulanır.
Uygulama sınavına nasıl hazırlanılır?
Uygulama sorularını ve değerlendirme ölçütlerini komisyondaki alan öğretmenleri program içeriğine göre belirler. Bu yüzden hazırlığı tahmini sorular yerine müfredatın her bloğundan birer somut iş üzerinden yapmak daha sağlam bir yoldur. Aşağıdaki görevler kurs içeriğinden türetilmiş bir çalışma listesidir, sınav sorusu listesi değildir:
- Temel bilgisayar: Ana parçaları adıyla ve göreviyle sayabilmek; klavye, fare ve USB bağlantısını kurmak; donanım ve yazılım terimlerini ayırt etmek.
- Word: Düz bir metni başlık stilleriyle biçimlendirmek; sayfa numarası, üstbilgi ve otomatik içindekiler eklemek; tablo ve resim yerleştirmek; belgeyi PDF olarak kaydetmek.
- Word ve Excel birlikte: Excel'deki bir ad ve adres listesinden mektup, etiket ya da zarf hazırlamak.
- Excel: Bir listeyi girip biçimlendirmek, formül ve fonksiyonlarla toplam ve ortalama gibi hesaplar kurmak, grafik oluşturmak ve sayfayı yazdırmaya hazırlamak.
- PowerPoint: Birkaç slaytlık bir sunum kurmak; resim, tablo, grafik ve SmartArt eklemek; animasyon vermek.
- Outlook: Ekli bir e-posta göndermek, kişi kaydı oluşturmak, takvime randevu ve görev eklemek.
Programda teorik sınav da varsa terimler önem kazanır: 25 soruya 50 dakika verildiği için soru başına süre kısadır. Donanım ve yazılım terimlerini, menü ve komut adlarını kısa tanımlarla tekrar etmek bu bölüme hazırlığın temelidir. Kurs sırasında yaptığınız alıştırma dosyalarını saklarsanız sınavdan önce aynı işleri süre tutarak yeniden yapabilirsiniz.
Kayıtta neyi öğrenirsiniz?
Kayıt sırasında şu bilgileri size bildiriyoruz:
- Programın toplam ders saati;
- Sınav türü (teorik, uygulama ya da ikisi birden) ve varsa programdaki başarı puanı;
- Sınav ücretini kimin ve ne zaman yatıracağı;
- Kurs bittikten sonra sınav tarihinin size nasıl bildirileceği.
Başka sorularınız için iletişim sayfamızdan bize yazabilirsiniz. Programın hangi işlere hazırladığını merak ediyorsanız Bilgisayar İşletmenliği Ne İş Yapar? yazısına da bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bilgisayar işletmenliği sınavı online yapılır mı?
MEB onaylı kursun bitirme sınavı online yapılmaz: teorik sınav millî eğitim müdürlüğünün belirlediği resmî binada yapılır; uzaktan öğretim yapan kurumların sınavları da kurumun bağlı olduğu millî eğitim müdürlüğünce aynı ilçede yapılır. Sitedeki e-Devlet onaylı online Bilgisayar İşletmenliği Eğitimi ise ayrı bir üründür; onun sınavı online, geçme puanı 70.
Sınavı kursun kendi öğretmeni mi yapıyor?
Kural olarak hayır. Sınav komisyonları öncelikle resmî okul ve kurumlarda görevli, programın alanındaki yönetici ve öğretmenlerden kurulur; bunlar bulunmazsa uzman ve usta öğreticilerden görevlendirme yapılır. Komisyonların hangi kursiyerlerin sınavını yapacağı sınav günü sabahı kurayla belirlenir.
Kursa gelmediğim günler sınav hakkımı etkiler mi?
Evet. Programdaki kurs süresinin beşte birinden fazlasında derse gelmeyen kursiyer sınava alınmaz. Sınırın programımızda kaç ders saatine denk geldiğini kayıtta söylüyoruz.
Belgem kaybolursa ne yapabilirim?
Kaybolan ya da yıpranan kurs bitirme belgesi yerine, dilekçeyle başvurduğunuzda kurs müdürlüğünce düzenlenen ve millî eğitim müdürlüğünce onaylanan yeni belge verilir.