Montessori, çocuğu gözlemleyip ona uygun çevre hazırlamaya dayanan bir eğitim yaklaşımıdır; yaratıcı drama ise doğaçlamayla öğrenmeyi sağlayan bir yöntemdir.
Montessori eğitimi, Maria Montessori'nin geliştirdiği çocuk merkezli bir yaklaşımdır: yetişkin çocuğa öğretmek yerine onu gözlemler ve ona uygun, düzenli bir çevre hazırlar. Yaratıcı drama ise bir grubun doğaçlama, rol oynama ve canlandırma yoluyla bir konuyu yaşayarak keşfettiği öğrenme yöntemidir. İkisi birbirinin alt dalı değildir.
Montessori eğitimi nedir?
AMI adlı Montessori kuruluşu, bütün Montessori programlarının iki ortak özelliğini şöyle anlatır: “hazırlanmış yetişkin”, yani etkileşimde olduğu kişilerin gelişim evresini bilen yetişkin; ve “hazırlanmış çevre”, yani güzel, düzenli, karma yaş gruplarına göre tasarlanmış, yaş grubunun ihtiyaçlarına cevap veren etkinlikler içeren ortam. AMI'ye göre Montessori öğretmeni bir rehber ya da kolaylaştırıcıdır; görevi küçük çocuğun kendi kendini geliştirme sürecini desteklemektir.
AMI'nin 3-6 yaş programı tanımında çalışmalar şu alanlar çevresinde kurulur: bağımsızlığı ve sosyal becerileri geliştiren Pratik Yaşam etkinlikleri, duyu algısını inceltmeye yönelik Duyusal etkinlikler, konuşma, yazma ve okuma becerilerinin gelişimi ve temel matematik kavramlarını geliştiren çalışmalar; ayrıca coğrafya, tarih, biyoloji, bilim, müzik ve sanat etkinlikleri. Evde ya da sınıfta uygulamada bu anlayış; çocuk boyunda mobilya, ulaşılabilir raflar ve sınırlı sayıda materyal gibi düzenlemelere dönüşür.
Montessori sertifikası ya da AMI diploması nasıl alınır?
Bu bölüm yalnız AMI diplomasını anlatır. AMI'ye göre Montessori öğretmenleri genellikle normal bir öğretmen yeterliliğine ek olarak Montessori'ye özgü bir eğitim almıştır. AMI diploması, tam AMI eğitimi tamamlandıktan sonra verilir; diploma kurslarının sınavlarını AMI'nin atadığı dış sınav görevlileri yapar. Diploma yaş düzeyine göre ayrılır: 0-3, 3-6, 6-12 ve 12-18. Diploma kursları çevrimiçi ya da karma biçimde sunulabilir, ancak önemli bir bölümü eğitmen gözetiminde yüz yüze yapılır. 3-6 düzeyi için asgari şartlar 290 saat öğrenci katılımı, 140 saat denetimli uygulama, 90 saat gözlem ve 80 saat öğretmenlik uygulamasıdır.
Başka bir Montessori belgesi AMI belgesine dönüştürülemez. AMI diploması bile ülkeye göre yeterli sayılmayabilir: ulusal ya da bölgesel düzenlemelere göre ek öğretmenlik belgesi istenebilir.
Bizim Montessori Eğitimimiz bir AMI diploması değildir; yaklaşımı tanımak ve evde ya da sınıfta uygulamak isteyenlere yönelik bir programdır. Okul veya kreş açmak ayrı izin ve koşullara bağlıdır, bu eğitim böyle bir yetki sağlamaz. e-Devlet'te görünen bir sertifikayı e-Devlet Kapısı düzenlemez: belgedeki bilgiyi belgeyi veren kurum sağlar; e-Devlet Kapısı bu bilginin doğruluğunu ya da bir iş için yeterliliğini garanti etmez.
Yaratıcı drama nedir?
Yaratıcı drama, bir grubun doğaçlama, rol oynama ve canlandırma yoluyla bir konuyu, bir durumu ya da bir duyguyu yaşayarak keşfetmesini sağlayan yöntemdir. Seyirci için hazırlanmış bir oyun ya da ezberlenmiş bir metin yoktur; ürün değil süreç önemlidir. MEB'in bir ortaokul ders modülünde drama, katılımcıların bir eğitmen rehberliğinde belirlenen konuyu zaman, mekân ve çatışma unsurlarını kullanarak ve grup üyelerinin yaşam deneyimlerinden yola çıkarak ele alma süreci olarak tanımlanır; bu süreçte rol oynama, doğaçlama ve “-mış gibi yapma” gibi teknikler kullanılır.
Bir drama oturumu ısınma ve hazırlık, canlandırma, değerlendirme ve paylaşım aşamalarından oluşur. Donuk imge, sıcak sandalye, rolde yazma ve forum tiyatro gibi teknikler kullanılır. Yaratıcı drama psikodrama değildir: psikodrama bir psikoterapi yöntemidir ve bu alanda eğitimli uzmanlarca uygulanır; yaratıcı drama ise öğrenme ve ifade amaçlı bir eğitim yöntemidir.
MEB'in okul öncesi eğitim programında drama, çocukların duygu ve düşüncelerini ifade ettiği sanat etkinlikleri arasında sayılır ve “dramatik oyun” merkezi, sınıflarda yaygın olarak yer verilen öğrenme merkezlerinden biridir; program yaratıcı drama yöntemini adıyla anmaz. MEB Talim ve Terbiye Kurulu ayrıca özel kurslar için yaş gruplarına göre Yaratıcı Drama Kurs Programları kabul etmiştir; 11-14 yaş grubuna yönelik programda drama ve eğitim, yaratıcı drama, yaratıcı drama eğitimi, eğitimde yaratıcı drama ve eğitici drama alanlarında tezli ya da tezsiz lisansüstü programını tamamlayanlar eğitici olarak görev alabilir. Bizim Yaratıcı Drama Eğitimimiz bu kurs programlarından biri değildir.
Orff yaklaşımı nedir?
Bu müzik eğitimi yaklaşımının temel fikri müzik, dil (konuşma) ve hareketin birliğidir; ritim, müziği, dili, hareketi ve dansı birbirine bağlayan öğedir. Kökeni 1920'lerde müzik, dil ve hareketin doğaçlamayla birleştirilmesine dayanır; çocuklara yönelik çalışma 1948'de bir okul radyo serisiyle başlamıştır. Müzik yapmanın temeli, çocukların zaten bildiği söz ve şarkılardır: tekerlemeler, sayışmalar, deyişler, şiirler ve şarkılar. Çalgılar ağırlıklı olarak vurmalı çalgılardır.
Uygulamada bu, müziğin notadan önce konuşma, beden hareketi ve oyunla yaşanması demektir: çocuk önce bir tekerlemenin ritmini söyler, sonra elleriyle ve ayaklarıyla vurur, en son ksilofon ya da davulda çalar. MEB'in okul öncesi programındaki müzik alanı belirli bir yöntem adı vermez; ritim çalışmaları yapmayı, şarkı söylemeyi, çalgı kullanmayı ve müzik eşliğinde hareket ve dans etmeyi içerir.
Montessori, yaratıcı drama ve müzik yaklaşımı arasındaki fark ne?
- Montessori: bir eğitim felsefesi ve hazırlanmış çevre anlayışıdır; AMI'ye göre bütün Montessori programlarının ortak özellikleri hazırlanmış yetişkin ve hazırlanmış çevredir; yetişkin rehber ya da kolaylaştırıcı rolündedir.
- Yaratıcı drama: bir öğrenme sürecidir; doğaçlama, rol oynama ve canlandırmayla bir konu grupla birlikte yaşanarak ele alınır.
- Müzik yaklaşımı: müzik, söz ve hareketin birliğine dayanan bir müzik eğitimidir; ritim bağlayıcı öğedir.
Üçü birbirinin alt dalı değildir: Montessori çevre ve yetişkinin rolüyle, drama süreç ve grup deneyimiyle, müzik yaklaşımı ise ritim, söz ve hareketle tanımlanır.
Sık sorulan sorular
Montessori yalnız okul öncesi dönem için mi?
Hayır. Yaklaşım bebeklikten ergenliğe uzanan bir çerçeve sunar. Montessori Eğitimimiz ağırlıklı olarak 0-6 yaş dönemine odaklanır; ilkokul çağına ilişkin ilkelere kısaca değinir.
Montessori materyallerini satın almak zorunda mıyım?
Hayır. Montessori Eğitimimizde karton, ahşap parçalar, mutfak eşyaları ve doğal malzemelerle hazırlanabilecek alternatifler gösterilir.
Yaratıcı dramada oyunculuk deneyimi gerekir mi?
Yaratıcı Drama Eğitimimizde ön koşul yoktur; oyunculuk deneyimi gerekmez.
Global Bilişim Kariyer olarak bu üç konuda ayrı programlar sunuyoruz. Montessori Eğitimimiz yaklaşımı hazırlanmış çevre, duyarlı dönemler ve materyaller üzerinden tanıtır; Yaratıcı Drama Eğitimimiz oturum aşamalarını ve temel teknikleri, Orff Müzik, Oyun ve Ritim Eğitmenliği Eğitimimiz ise müzik, söz ve hareketle çocuk gruplarına etkinlik yürütmeyi işler. Programlarımız tamamen online yürür; sınavı geçenlerin sertifikası e-Devlet'te görünür. Müzik programımız, bu yaklaşımı yürüten vakıf ya da derneklerin verdiği öğretmen eğitimi katılım belgesi değildir.