Aşçılık Belgesi Nasıl Alınır, Aşçı Nasıl Olunur?

Aşçı olmanın başlıca resmî yolları şunlardır: MYK'nın Aşçı ulusal yeterliliği için sınava girip Mesleki Yeterlilik Belgesi almak, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) halk eğitimi merkezlerindeki aşçılık kurslarını bitirip Kurs Bitirme Belgesi almak ya da meslek lisesi ve mesleki eğitim merkezi programlarını izlemek. Restoran, hazır yemek hizmeti ve yemekhane gibi iş yerlerinde çalışmak için ayrıca MEB'in verdiği hijyen belgesi istenir.

MYK Aşçı belgesi nasıl alınır?

Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK), Aşçı (Seviye 4) ve Aşçı (Seviye 3) ulusal yeterliliklerini yayımlamıştır. Seviye 4 yeterliliğinde sınava giriş için öğrenim, kurs ya da yaş şartı tanımlanmamıştır; belge için yedi zorunlu birimin hepsinden başarılı olmak gerekir: iş sağlığı, gıda güvenliği ve çevre koruma; mutfak ekipmanı ve organizasyon; çorba; yumurta, sos ve salata; et ve balık yemekleri; baklagil, sebze ve garnitür; temel tatlılar.

Sınav teorik ve performansa dayalıdır; performans sınavı gerçek veya gerçeğine uygun düzenlenmiş çalışma ortamında yapılır. Bu yüzden MYK belgesi yalnız online bir sınavla alınmaz. Belgeyi MYK'nın yetkilendirdiği belgelendirme kuruluşları, sınavda başarılı olanlara verir; belge beş yıl geçerlidir ve e-Devlet'te MYK hizmetiyle sorgulanabilir. MYK belge zorunluluklarını iki sayfada gösterir: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tebliğleriyle belirlenen “Belge Zorunluluğu Olan Meslekler” listesi ve “Diğer Zorunluluklar” sayfası. Aşçı (Seviye 4) yeterliliği ikinci sayfada, kurum olarak T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı satırıyla yer alır; sayfa bu satırın hangi iş ya da tesis için geçerli olduğunu yazmaz. Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik ise yalnız bu yönetmelikte tanımlanan gastronomi tesislerinde mutfak şefi için gastronomi alanında diploma ya da MYK'nın yetkilendirdiği belgelendirme kuruluşlarınca düzenlenen mesleki yeterlilik belgesi veya ödül bulunmasını ya da yerel, ulusal veya uluslararası tanınırlığının olmasını arar; bu, her aşçı ya da her lokanta için konmuş bir şart değildir. Çalışacağınız yerde hangi belgenin istendiğini işverenden ya da ilgili kurumdan öğrenin.

MEB aşçılık kursları ve mesleki eğitim yolu nedir?

MEB'in e-Yaygın sitesinde “Aşçılık Kursları” ayrı bir başlık olarak yer alır. Halk eğitimi merkezlerinde kursu başarıyla bitirenlere Kurs Bitirme Belgesi verilir; yönetmeliğe göre belgelerin e-Devlet üzerinden verilmesi esastır. Kursun saati ve modül yapısı için e-Yaygın duyurularına bakın.

Mesleki Eğitim Merkezleri programında Yiyecek İçecek Hizmetleri alanında Aşçılık dalı dersleri (Temel Yiyecek Üretimi, Mutfak Uygulamaları, Türk Mutfağı) ve alan ortak dersi Hijyen ve Sanitasyon yer alır. Kalfalık ve ustalık belgeleri 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'na göre verilir. Mesleki ve teknik Anadolu liselerinin Yiyecek İçecek Hizmetleri alanında da Aşçılık ve Pastacılık dalları bulunur.

Aşçı olarak çalışmak için hijyen belgesi gerekir mi?

Hijyen Eğitimi Yönetmeliği'nin kapsadığı iş yerlerinde evet. Bu kapsama hazır yemek hizmeti, iş yeri ve kurum yemekhaneleri, restoranlar ve benzeri gıda hizmeti sunulan yerler girer; bu iş yerlerinde MEB'in verdiği hijyen belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamaz. MYK Aşçı yeterliliğinin ilk birimi iş sağlığı ve gıda güvenliğini kapsasa da bu, hijyen belgesinin yerine geçmez; ikisi ayrı düzenlemelerdir.

Online aşçılık eğitimi bu belgelerden biri midir?

Hayır. Aşçılık Eğitimimiz ve Pastacılık Eğitimimiz MYK belgesi, MEB kurs bitirme belgesi, hijyen belgesi ya da kalfalık ve ustalık belgesi vermez; sınavı geçene e-Devlet'te görünen bir Eğitim Sertifikası verilir. Aşçılık Eğitimi mutfak düzenini, hijyen ve çapraz bulaşmayı, bıçak tekniklerini, pişirme yöntemlerini, fon ve sosları, standart reçete ve maliyeti işler. Pastacılık Eğitimi malzeme ve ölçüden temel hamurlara, kremalara, pasta montajına ve çikolata ile çalışmaya uzanır.

Mutfakta hangi beceriler gerekir?

Aşçılık tarif bilmekten önce bir düzen işidir: malzemeyi doğru teslim almak, soğuk zinciri korumak, bıçağı güvenle kullanmak, sebzeyi istenen biçimde doğramak, eti pişirme yöntemine göre hazırlamak ve servis saatinde her tabağı aynı standartta çıkarmak gerekir. Pastacılık ise ölçüye ve sıraya bağlıdır: unun türü, yumurtanın sıcaklığı ya da fırın kapağının erken açılması ürünün dokusunu belirler. Oranlar dokuyu belirlediği için malzemeyi bardakla değil gram cinsinden tartmak tutarlı sonuç almanın temelidir.

Aşçılık Eğitimimizde bu düzen şu başlıklarla ilerler:

• Mutfak düzeni: sıcak, soğuk, hazırlık ve bulaşık istasyonları
• Bıçak teknikleri ve temel doğrama biçimleri: julyen, brunoise, küp, şifonad
• Pişirme yöntemleri: kuru ısı, nemli ısı ve birleşik yöntemler
• Fonlar, roux ile bağlama ve temel soslar
• Standart reçete, porsiyon kontrolü ve fire oranı

Pastacılık Eğitimimizde ise malzeme bilgisi ve ölçü, temel hamurlar (pandispanya, şekerli hamur, choux), kremalar ve dolgular (pastacı kreması, şantiyi, ganaj), pasta montajı ve süsleme, çikolata ile çalışma, tartlar ve kurabiyeler işlenir.

Sık yapılan hatalar

Belgeleri birbirine karıştırmak

Aşçılıkla ilgili belgeler farklı düzenlemelere dayanır ve farklı kurumlarca verilir:

• MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi: sınavla, MYK'nın yetkilendirdiği belgelendirme kuruluşundan
• Kurs Bitirme Belgesi: MEB halk eğitimi merkezlerindeki kursu başarıyla bitirenlere
• Kalfalık ve ustalık belgesi: Mesleki Eğitim Kanunu'na göre mesleki eğitim yolundan
• Hijyen belgesi: restoran, yemekhane gibi gıda hizmeti sunulan iş yerlerinde çalışmak için, MEB'den

Bunlar ayrı belgelerdir. Belgeyi bir iş başvurusunda kullanacaksanız, işverenin ya da kurumun hangi belgeyi istediğini önceden sorun.

Sık sorulan sorular

Online eğitimle aşçı olunur mu?

Online eğitim mutfak düzeninin ve tekniklerin bilgisini verir; uygulamayı kendi mutfağınızda yapmanız gerekir. Aşçılık Eğitimimizin konularının büyük kısmı ev mutfağında iyi bir şef bıçağı, kesme tahtası, birkaç tencere ve tavayla uygulanabilir; pastacılıkta fırın ve mutfak terazisi gerekir. MYK belgesinin performans sınavı ise gerçek ya da gerçeğine uygun çalışma ortamında yapılır.

Bu eğitimle lokanta ya da pastane açabilir miyim?

Eğitim Sertifikası bir gıda işletmesi açmak için gereken izin ve kayıtların yerine geçmez. İşletme açmayı düşünüyorsanız bulunduğunuz yerdeki resmî izin süreçlerini ayrıca araştırın.

Global Bilişim Kariyer olarak Aşçılık Eğitimimizde profesyonel mutfağın temel bilgi ve becerilerini, Pastacılık Eğitimimizde pastane ürünlerini malzeme bilgisinden süslemeye kadar anlatıyoruz; Gıda Hijyeni ve Sanitasyon Eğitimimiz sıcaklık kontrolü, çapraz bulaşma ve HACCP mantığını, Kafe ve Restoran İşletmeciliği Eğitimimiz ise işletmenin yönetim tarafını işliyor. Programlarımız tamamen online yürür; sınavı geçenin sertifikası e-Devlet'te görünür. e-Devlet'te görünen bir sertifikayı e-Devlet Kapısı düzenlemez: belgedeki bilgiyi belgeyi veren kurum sağlar; e-Devlet Kapısı bu bilginin doğruluğunu ya da bir iş için yeterliliğini garanti etmez.